Depo Raf Sistemi Projesi Nasıl Hazırlanır? Ölçümden Montaja

Depo raf sistemi almak, katalogdan ürün seçmekle başlamaz. Aynı metrekareye kurulan iki farklı proje arasında kapasite farkı yüzde otuza kadar çıkabilir; aradaki fark, ölçümün ve yerleşim planının ne kadar doğru yapıldığıdır. Bu yazıda bir depo raf projesinin ölçümden montaja kadar hangi adımlardan geçtiğini, her adımda nelere bakıldığını anlatıyoruz.

1. Yerinde ölçüm: projenin temeli

Kâğıt üzerindeki depo ile gerçek depo çoğu zaman aynı değildir. Mimari projede görünmeyen bir kolon, sonradan çekilmiş bir bölme duvarı ya da tavandan geçen bir tesisat hattı, yerleşimi baştan değiştirebilir. Bu yüzden ölçüm sahada yapılır.

Ölçülmesi gereken temel veriler

• Net kullanılabilir alan: duvardan duvara değil, kullanılabilir zeminin sınırları.
• Kolon aksları ve kolon kesitleri: kolonlar raf sırasının içinde mi kalacak, arasında mı; kolon genişliği göz açıklığını daraltıyor mu.
• Serbest tavan yüksekliği: döşemeden kiriş altına kadar olan mesafe. Sprinkler başlıkları, aydınlatma armatürleri ve havalandırma kanalları varsa raf yüksekliği bunların altında kalmalıdır.
• Kapı ve yükleme ağzı ölçüleri: hem malzemenin içeri girmesi hem forkliftin geçişi için.
• Zemin durumu: beton kalınlığı, düzlük, eğim, varsa çatlaklar. Raf ayaklarının oturacağı yüzey bunu taşımak zorundadır.
• Yangın çıkışları ve panolar: önlerinin kapatılmaması gereken noktalar.

Ölçüler krokiye işlenir; her ölçü milimetre cinsinden kaydedilir. "Yaklaşık 12 metre" ifadesi proje aşamasında işe yaramaz, 11.840 mm yarar.

2. Depolanacak malzemenin tanımlanması

Raf, alanı değil yükü taşır. Bu yüzden ölçümden hemen sonra depolanacak malzemenin özellikleri çıkarılır.

Türkiye'de en yaygın iki palet ölçüsü Euro palet (800 × 1200 mm) ve endüstriyel palet (1000 × 1200 mm) şeklindedir. Hangisinin kullanıldığı, raf derinliğini doğrudan belirler.

Ağırlık verisi neden kritik

"Ortalama palet ağırlığı" yanıltıcı bir veridir. Hesap, en ağır palet üzerinden yapılır. Aynı depoda 400 kilogramlık paletlerin yanında tek bir 900 kilogramlık palet varsa, o gözün traversi 900 kilograma göre seçilir. Aksi halde sistem, en zayıf noktasından zorlanır.

3. Yerleşim planı: koridorlar kapasiteyi belirler

Deponun kapasitesini artırmanın en bilinen yolu raf sayısını çoğaltmaktır; oysa asıl belirleyici koridor genişliğidir. Koridorlar toplam alanın önemli bir kısmını yer; genişlikleri gereksiz büyük tutulduğunda kapasite doğrudan düşer, gereğinden dar tutulduğunda ise elleçleme imkânsız hale gelir.

Koridor genişliği, kullanılan istif aracının dönüş yarıçapına göre belirlenir. Karşı ağırlıklı forklift, reach truck ve dar koridor istif makinesi birbirinden farklı genişlik ister. Bu yüzden proje aşamasında sorulan ilk sorulardan biri şudur: Depoda hangi araçla çalışıyorsunuz? Mevcut aracın teknik belgesindeki dönüş yarıçapı değeri esas alınır; araç sonradan değişecekse bu da baştan söylenmelidir.

Yerleşimde dikkat edilen diğer noktalar

• Sırt sırta yerleşim: iki raf sırasını sırt sırta koymak, koridor sayısını azaltır ve alan kazandırır.
• Duvar kenarı sıralar: tek derinlikte kurulur, arkasına geçilmez.
• Çapraz geçişler: uzun koridorlarda ara geçiş bırakmak yürüme mesafesini kısaltır; yangın yönetmeliği açısından da gerekebilir.
• Hızlı hareket eden ürün: çıkışa ve yükleme ağzına en yakın gözlere yerleştirilir.

4. Kat yükseklikleri ve göz düzeni

Kat aralığı, o katta duracak yükün yüksekliğine göre belirlenir; üstüne paletin rafa girip çıkması için bir kaldırma payı eklenir. Bu pay bırakılmazsa forklift operatörü paleti yerleştirirken travers üstüne sürter.

Aynı raf sırasında her katın aynı yükseklikte olması zorunlu değildir. Alt katlara yüksek yükler, üst katlara alçak yükler yerleştirilerek toplam kat sayısı artırılabilir. Bu düzenleme, proje aşamasında yapılırsa bedavadır; kurulumdan sonra değiştirmek ise sökme ve yeniden montaj demektir.

5. Statik hesap ve malzeme seçimi

Yerleşim netleştikten sonra sistemin taşıyıcı elemanları belirlenir. Dikme kesiti, travers profili ve bağlantı detayları; göz yükü, kat sayısı ve toplam sıra yüküne göre seçilir.

Çelik statik depolama sistemlerinin tasarımı EN 15512 standardı kapsamındadır. Bu standart, raf sistemlerinin hangi yükler altında nasıl hesaplanacağını tanımlar. Projeli bir kurulumda seçilen profiller bu çerçevede belirlenir, keyfi seçilmez.

Zeminin rolü

Raf sistemi yükü taban plakaları üzerinden zemine aktarır. Zemin betonunun bu noktasal yükü taşıması gerekir. Zemin düzlüğündeki sapmalar da önemlidir: şakülünde olmayan bir dikme, yük altında beklenenden farklı davranır. Gerekli görülen yerlerde ayak altına ayar plakası konur.

6. Proje çıktısı ve teklif

Ölçüm, malzeme tanımı, yerleşim ve statik seçim tamamlandığında ortaya somut bir proje çıkar. Bu aşamada elinizde şunlar olmalıdır:

• Ölçülendirilmiş yerleşim planı (üstten görünüş, akslar ve koridor genişlikleriyle)
• Raf sırasının kesit veya izometrik görünüşü, kat yükseklikleriyle
• Göz başına taşıma kapasitesi bilgisi
• Poz poz malzeme listesi: kaç dikme, kaç travers, kaç bağlantı elemanı
• Nakliye ve montaj kalemlerinin ayrı ayrı yazıldığı teklif
• Teslim süresi

Bu belgeler olmadan alınan teklif karşılaştırılabilir değildir. İki teklif arasındaki fark çoğu zaman fiyattan değil, kapsamdan kaynaklanır: birinde montaj dahildir, diğerinde değildir; birinde dikme kesiti daha güçlüdür, diğerinde daha zayıf.

7. Sevkiyat ve montaj

Montaj, projenin kâğıttan sahaya geçtiği adımdır ve kendi planlamasını gerektirir.

1. Sevkiyat sırası: malzeme montaj sırasına göre gelmeli; önce kurulacak sıranın elemanları önce inmelidir.
2. Alanın hazırlanması: montaj yapılacak bölgenin boşaltılmış olması gerekir.
3. Aks çekimi: raf sıralarının yerleri zemine işaretlenir. Bu işaretleme yanlışsa bütün sistem kayar.
4. Dikme montajı ve şakül kontrolü: her çerçeve terazisinde kurulur.
5. Travers montajı ve emniyet pimleri: traversler yerine oturtulur, emniyet elemanları takılır. Bu adım atlanırsa travers, yukarı doğru darbede yerinden çıkabilir.
6. Zemine sabitleme: taban plakaları dübellenir.
7. Koruma elemanları: koridor ağzındaki dikmelere çarpma koruması takılır. Forklift darbesi, hasarın en yaygın sebebidir.
8. Yük etiketi: sistemin taşıma kapasitesi görünür bir yere asılır; depoda çalışan herkesin bunu bilmesi gerekir.

Mevcut depoyu yeniden düzenlemek

Her proje boş bir alana kurulmaz. Çoğu zaman depo zaten çalışıyordur ve amaç kapasiteyi artırmak ya da düzeni değiştirmektir. Bu durumda iki ek soru devreye girer.

Mevcut raflar kullanılabilir mi? Kullanılan sistemin markası, profil tipi ve durumu incelenir. Aynı sistemden ek eleman temin edilebiliyorsa mevcut yapı büyütülebilir; edinilemiyorsa iki farklı sistem yan yana kurulur, ancak birbirine bağlanmaz. Farklı üreticilerin dikme ve traversleri birbirine takılmaz; takılsa bile taşıma değeri bilinmez.

İş durmadan nasıl yapılır? Depo tamamen boşaltılamıyorsa montaj bölümlere ayrılır. Bir bölge boşaltılır, orası kurulur, mal oraya taşınır, sonra diğer bölgeye geçilir. Bu yöntem montaj süresini uzatır ama işletmeyi durdurmaz. Planlama aşamasında bunun konuşulması gerekir; montaj ekibi sahaya geldiğinde karar verilecek bir şey değildir.

Projeye başlamadan önce hazırlayabilecekleriniz

Ölçüme gelmeden önce şu bilgileri toparlamanız süreci kısaltır:

• Deponun mimari projesi veya kat planı (varsa)
• Kullanılan istif aracının marka ve modeli
• Palet ölçüsü ve en ağır dolu palet ağırlığı
• Depolanacak ürün çeşidi ve yaklaşık hacmi
• Varsa yangın yönetmeliği veya sigorta şartları
• İşletmenin çalışma saatleri ve montaja uygun zaman aralığı

Bu bilgiler elinizde olmasa da ölçüm yapılır; ancak hazır olduklarında proje bir turda netleşir, aksi halde ikinci ziyaret gerekebilir.

Sık yapılan altı hata

Bu süreci tek elden yürütmenin farkı

Ölçümü bir firma, projeyi başkası, montajı bir üçüncüsü yaptığında sorumluluk dağılır. Ölçü yanlış çıktığında proje firması ölçümcüyü, montajcı projeyi işaret eder; arada kalan siz olursunuz.

Soydan Raf olarak 1999'dan bu yana bu dört adımı da kendimiz yürütüyoruz: sahayı biz ölçer, projeyi biz çizer, ürünü doğru tedarikçiden biz sağlar, montajı kendi ekibimizle biz yaparız. Süreç boyunca tek muhatabınız oluruz; teslimden sonra ek raf, revizyon veya yer değişikliği gerektiğinde de aynı ekibe ulaşırsınız.

Süreç adımlarının tamamını Nasıl Çalışıyoruz sayfasında bulabilir, ürün seçeneklerini Depo Raf Sistemleri kategorisinden inceleyebilirsiniz. Tamamlanmış işlerimize Projelerimiz sayfasından göz atabilirsiniz.

Toplu alımlarınız için teklif formunu doldurarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.