Market Yerleşim Planı: Reyon Düzeni ve Müşteri Akışı

Market yerleşimi, raf koymakla bitmez. Reyonların sırası, koridor genişlikleri ve kasa önü düzeni, müşterinin mağazada ne kadar kaldığını ve sepetine ne koyduğunu doğrudan etkiler. Bu yazıda bir market yerleşim planının hangi kararlardan oluştuğunu ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Yerleşim neyi çözer

İyi bir yerleşim üç işi aynı anda yapar: müşteri mağazayı rahat dolaşır, personel kolay çalışır, her metrekare satışa katkı verir. Bu üçü çoğu zaman birbiriyle çelişir; plan, aradaki dengeyi kurar.

Örneğin koridoru daraltmak daha çok reyon demektir ama iki müşterinin arabayla karşılaşamadığı bir koridor, müşteriyi o bölgeden uzaklaştırır. Kazanılan raf metresi, kaybedilen satışı karşılamaz.

Giriş bölgesi

Müşteri mağazaya girdiğinde ilk birkaç metreyi hızlı geçer; bu bölgede ürüne bakmaz, mağazayı algılar. Bu yüzden girişin hemen dibine yüksek ciro beklenen reyon konmaz.

Giriş bölgesinde doğru olan: alışveriş arabası ve sepet noktası, geniş ve engelsiz bir açılma alanı, mevsimlik veya kampanyalı ürün için promosyon havuzu. Müşteri arabasını aldıktan sonra ilk gerçek reyonla karşılaşmalıdır.

Araba ve sepet noktası girişin akışını kesmeyecek şekilde konumlanır. Kapı önünde birikme olursa müşteri daha içeri girmeden sıkışır.

Manav ve taze ürün

Çoğu markette manav girişe yakın kurulur. Sebebi görsel: renkli, canlı ve taze bir alanla karşılaşan müşteri mağazanın tamamını taze algılar. Ayrıca manav ürünleri plansız alınır; sepetin erken dolması sonraki reyonlarda alışverişi artırır.

Manav reyonunda dikkat edilecekler: ürünün görünür olması için reyon yüksekliğinin kontrollü tutulması, tartı noktasının erişilebilir olması, ıslak zemin riskine karşı yürüyüş yolunun ayrılması.

Temel ürünlerin konumu

Ekmek, süt, yumurta gibi herkesin aldığı ürünler mağazanın en uzak noktasına konur. Böylece müşteri o ürüne giderken diğer reyonların önünden geçer. Bu, market yerleşiminin en bilinen kuralıdır.

Ancak abartıldığında ters teper: sadece ekmek almaya gelen müşteri, her seferinde mağazanın dibine yürümek zorunda kalırsa o markete uğramayı bırakır. Küçük marketlerde bu kural yumuşatılır.

Koridor düzeni

Koridorların yönü ve genişliği, müşteri akışını belirler.

Ana yürüyüş yolu, iki alışveriş arabasının rahat geçebileceği genişlikte olmalıdır. Ara koridorlarda bu genişlik biraz daraltılabilir ama bir araba ile bir kişinin aynı anda geçebilmesi şarttır. Kesin ölçüler mağazanın büyüklüğüne ve kullanılan araba boyutuna göre planda belirlenir.

Raf yüksekliği ve göz hizası

Rafın hangi katında hangi ürünün durduğu, o ürünün satışını değiştirir. Göz hizası ve el uzanma mesafesi en değerli bölgedir; eğilmeyi veya uzanmayı gerektiren katlar daha az tercih edilir.

Genel yaklaşım şudur: kâr marjı yüksek ve öne çıkarılmak istenen ürünler göz hizasına, çok satan temel ürünler bir alt kata, ağır ve hacimli ürünler en alt kata, hafif ve az satan ürünler üst kata konur.

Çocuklara yönelik ürünlerde hesap değişir; onların göz hizası alt katlardır.

Reyon yüksekliği mağaza içi görüşü de etkiler. Yüksek reyonlar depolama alanını artırır ama mağazayı labirente çevirir ve güvenlik görüşünü keser. Orta ada reyonlarının, müşterinin karşı tarafı görebileceği yükseklikte tutulması yaygın bir tercihtir.

Kasa önü

Kasa bölgesi yerleşimin en kritik ve en çok hata yapılan yeridir.

• Kasa sayısı yoğun saate göre belirlenir; sıra birikmesi mağazadan çıkışı tıkar
• Kasa önünde bekleme alanı bırakılır, sıra son koridoru kapatmamalıdır
• Kasa altı ve kasa önü teşhir üniteleri son dakika alımı sağlar ama geçişi daraltmamalıdır
• En az bir kasa engelli erişimine uygun genişlikte olmalıdır
• Çıkış ile giriş ayrı tutulur; ters akış sıkışma yaratır

Soğutucu ve şarküteri yerleşimi

Soğutma gerektiren reyonlar yerleşimi teknik olarak kısıtlar. Dikey soğutucu dolaplar duvar boyunca dizilir çünkü çoğu modelin arkası duvara dayanmalı ve tesisatı oradan geçmelidir. Yatay dondurucular ada olarak ortada durabilir.

Planlarken şunlar hesaba katılır: elektrik hattının kapasitesi ve priz konumları, yoğuşma suyu tahliyesi, dolap arkası havalandırma boşluğu, kapı ve geçişlerin dolap kapağı açılımını engellememesi.

Şarküteri ve servis reyonu personel gerektirir; arkasında çalışma alanı ve depo bağlantısı olmalıdır. Müşteri sırası oluşacağı için önünde bekleme payı bırakılır.

Depo ve mal kabul bağlantısı

Yerleşim planı yalnızca satış alanını değil, arka depoyu da kapsar. Mal kabul kapısından reyonlara giden yol, müşteri akışını kesmemelidir. İdeal olan, personelin dolu roll konteynerle satış alanını boydan boya geçmek zorunda kalmamasıdır.

Arka depoda raf sistemi kurulurken satış alanındaki reyon düzeniyle aynı ürün grubu mantığı kullanılırsa, reyon doldurma süresi kısalır.

Sık yapılan yedi hata

Plan kâğıt üzerinde çizilir, sahada doğrulanır

Yerleşim planı ölçülü çizilir; reyon uzunlukları, koridor genişlikleri ve kolon konumları plan üzerinde görünür. Ancak plan sahada bir kez daha kontrol edilir: kapı açılım yönü, zemin kotu farkı, tavan yüksekliğindeki değişimler çizimde görünmeyebilir.

Mağaza açılmadan önce reyon yerlerinin zemine işaretlenmesi, yerleşimi gözle görmenin en ucuz yoludur. Bu aşamada yapılan değişiklik bedavadır; montajdan sonra yapılan değişiklik sökme ve yeniden kurma demektir.

Özet

Market yerleşimi ürün koymak değil, yol tarif etmektir. Müşteri girer, dolaşır, sepetini doldurur ve rahat çıkar. Bu akışı kuran plan, aynı metrekareden belirgin şekilde fazla satış çıkarır.

Soydan Raf olarak 1999'dan bu yana market projelerinde yerleşim planını sahadan aldığımız ölçüyle hazırlıyoruz; reyon düzeni, kasa önü ve soğutucu yerleşimi tek plan üzerinde çözülüyor.

Süreç adımlarının tamamını Nasıl Çalışıyoruz sayfasında bulabilir, ürün seçeneklerini Market Raf Sistemleri kategorisinden inceleyebilirsiniz. Tamamlanmış işlerimize Projelerimiz sayfasından göz atabilirsiniz.

Toplu alımlarınız için teklif formunu doldurarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.