Raf Montajında Güvenlik: Zemin Sabitleme ve Devrilme Önleme

Raf sistemi, üzerine yük bindiğinde bir yapı davranışı gösterir. Doğru kurulmuş bir raf yıllarca sorunsuz çalışır; yanlış kurulmuş bir raf ise ürün kaybından çok daha ağır sonuçlar doğurabilir. Bu yazıda raf montajında güvenliği belirleyen başlıkları anlatıyoruz: zemin, sabitleme, devrilme önleme, yük dağılımı ve düzenli kontrol.

Zemin: her şey buradan başlar

Raf yükünün tamamı dikme tabanlarından zemine aktarılır. Zemin bu yükü taşımıyorsa raf ne kadar sağlam olsa fark etmez.

Montaj öncesi kontrol edilecekler:

• Zemin taşıma gücü. Yük geniş bir alana değil, taban plakalarının oturduğu küçük noktalara biner. Ağır yüklü sistemlerde zeminin bu nokta yükünü taşıyıp taşımadığı baştan değerlendirilir.
• Zemin düzgünlüğü. Eğimli veya çukurlu zeminde dikme tam dik durmaz; yük tek noktaya kayar.
• Zemin cinsi. Dübelin tutması zemin malzemesine bağlıdır. Şap üzerine atılan dübel ile beton üzerine atılan dübel aynı dayanımı vermez.
• Zemin altındaki tesisat. Isıtma borusu veya kablo kanalı varsa delme noktası buna göre belirlenir.

Terazileme

Raf, dikey ve yatay eksenlerde terazide olmalıdır. Eğik duran bir raf, yük bindiğinde eğimini artırır; bu, devrilmeye giden yolun başlangıcıdır.

Terazileme, dikme altındaki ayar plakaları veya sac takoz ile yapılır. Burada iki hata sık görülür: takozun tek köşeye konması (dikme tabanı zemine tam oturmaz) ve terazilemenin gözle yapılması. Terazi aleti ile ölçüm, montajın atlanmayacak adımıdır.

Zemine sabitleme

Ağır yüklü ve yüksek sistemlerde dikme tabanları zemine dübel ile sabitlenir. Sabitleme iki işi yapar: rafın yerinden kaymasını önler ve devrilme momentine karşı direnç sağlar.

Dikkat edilecekler:

1. Dübel tipi zemine göre seçilir; her dübel her zeminde tutmaz
2. Delik derinliği ve çapı dübelin gerektirdiği ölçüde olur
3. Delik tozu temizlenmeden dübel sıkılmaz
4. Taban plakasındaki bütün delikler kullanılır, tek dübelle yetinilmez
5. Dübel donatıya denk gelirse nokta kaydırılır, donatı kesilmez
6. Sıkma torku aşırıya kaçırılmaz; zorlanan dübel zemini çatlatır

Devrilmeyi önleyen düzenler

Devrilme riskini azaltan çözümler raf tipine göre değişir.

Tek başına en etkili önlem, rafı yalnız başına bırakmamaktır. Birbirine bağlanmış bir raf sırası, aynı yükseklikteki tek bir üniteden belirgin biçimde daha kararlıdır.

Yük dağılımı

Raf kataloğundaki kapasite değeri, yükün raf yüzeyine eşit dağıldığı varsayımıyla verilir. Aynı ağırlık rafın ortasına tek noktada bindiğinde travers veya tabla çok daha fazla zorlanır.

Uygulama kuralları:

• Ağır alta, hafif üste. Ağırlık merkezi aşağıda olan raf daha zor devrilir.
• Yük yayılarak konur. Tek noktaya yığmak yerine raf boyunca dağıtılır.
• Kapasite aşılmaz. Kat kapasitesi ile çerçeve kapasitesi ayrı değerlerdir; ikisi de aşılmamalıdır.
• Yük rafın önünden taşmaz. Taşan koli koridorda çarpma ve düşme riski oluşturur.
• Kat boşaltma sırası. Tek taraflı boşaltma, çift yüzlü sistemlerde dengeyi bozabilir.

Kapasite levhası

Her raf sırasının görünür bir yerinde kat ve çerçeve kapasitesini gösteren bir levha bulunmalıdır. Bu levha yoksa depoda çalışan kişi sınırı bilemez ve raf zamanla sessizce aşırı yüklenir.

Montaj sırası

Montaj, güvenliğin kendisidir. Doğru sıra şu şekildedir:

1. Yerleşim planı zemine işaretlenir; raf sıraları ve koridorlar yere çizilir
2. Zemin temizlenir, düzgünsüzlükler tespit edilir
3. Çerçeveler yatayda kurulur, çapraz bağlantıları takılır
4. İlk çerçeve dikilir ve geçici olarak desteklenir; desteklenmemiş tek çerçeve bırakılmaz
5. İkinci çerçeve dikilir, araları traversle bağlanır — bağlanana kadar destek alınmaz
6. Sıra boyunca ilerlenir
7. Terazileme yapılır, takozlar yerleştirilir
8. Zemine sabitleme, duvar bağlantısı ve sırt sırta bağlama tamamlanır
9. Raf tablaları veya palet kirişleri yerleştirilir, kilitleri kontrol edilir
10. Kapasite levhaları takılır
11. Yük yüklenmeden önce son kontrol yapılır

Kritik nokta dördüncü ve beşinci adımdır: bağlantısı tamamlanmamış çerçeve kendi başına ayakta duramaz. Montaj sırasındaki kazaların çoğu bu aşamada olur.

Kullanım sırasında kontrol

Raf kurulduktan sonra da denetim gerektirir. Dönemsel kontrolde bakılacaklar:

• Dikmelerde eğilme, ezilme veya çarpma izi
• Taban plakalarında gevşemiş dübel veya kalkma
• Traverslerde sarkma, kilit dillerinde çıkma
• Çapraz bağlantılarda kopma veya gevşeme
• Kaynak ve bağlantı noktalarında çatlak
• Raf tablalarında bel verme
• Kapasite levhalarının okunabilirliği

Hasarlı bir dikme onarılmaz, değiştirilir. Eğilmiş bir dikmeyi düzeltmeye çalışmak dayanımını geri getirmez. Değişim yapılırken o bölümdeki yük boşaltılır.

Forklift çalışan depolarda

Depo rafı hasarının çoğu forklift çarpmasından gelir. Azaltmak için: koridor genişliği aracın dönüş yarıçapına göre belirlenir, koridor başlarındaki dikmelere koruyucu takılır, zeminde koridor çizgileri belirgin tutulur ve sürücüler raf kapasiteleri konusunda bilgilendirilir.

Marketlerde ayrıca dikkat edilecekler

• Orta ünite sıraları sırt sırta bağlanır; tek başına duran uzun sıra bırakılmaz
• Duvar üniteleri duvara bağlanır
• Üst katlara hafif ve ambalajlı ürün konur; müşterinin çekerken devirebileceği ağır ürün üstte durmaz
• Raf bölücü ve stoper kullanılarak ürünün kayıp düşmesi engellenir
• Alt kat, müşterinin basamak gibi kullanabileceği biçimde bırakılmaz
• Promosyon havuzları ve ada teşhirler acil çıkış yollarını kapatmaz

Özet

Raf güvenliği beş başlıkta toplanır: zemin taşıma gücü, terazileme, zemine ve komşu üniteye bağlama, yükün doğru dağıtılması ve düzenli kontrol. Bu beş başlık sırayla yapıldığında raf sistemi tasarlandığı yükü yıllarca taşır; biri atlandığında sorun genellikle montaj günü değil aylar sonra ortaya çıkar.

Montajı biz planlıyor ve yönetiyoruz; zemin sabitleme ve bağlantı çözümlerini proje aşamasında belirliyoruz. Süreci Nasıl Çalışıyoruz sayfasında anlattık. Raf seçenekleri için Raf Sistemleri kategorimizi inceleyebilirsiniz. Toplu alımlarınız için teklif formunu doldurarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.